Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) Atmosfer Bilimleri Komisyonu çatısı altında yürütülen Atmosfer Araştırmaları ve Çevre Programı’nın faaliyetleri kapsamında; 22-25 Ekim 2007 tarihleri arasında düzenlenecek olan Hava Modifikasyonu konulu Bilimsel Konferans Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü’nün ev sahipliğinde Antalya'da gerçekleştirildi.

İlki 1973 yılında Taşkent’de, sekizincisi ise 2003 yılında Kazablanka’da düzenlenen konferans serisinin dokuzuncusuna 44 ülkeden 180 uzman ve bilim adamı katıldı.

Konferansda; WMO Hava Modifikasyonu Uzman Grubu tarafından seçilen 51 bildiri ile 44 poster sunusu yer aldı.

Please Click For English Version

DÜNYA METEOROLOJİ TEŞKİLATI

DÜNYA HAVA ARAŞTIRMA PROGRAMI

WMP- No. 44

DOKUZUNCU WMO HAVA MODİFİKASYONU

(WEATHER MODIFICATION) BİLİMSEL KONFERANSI

(Antalya, Türkiye, 22 - 24 Ekim 2007)

WMO TD No. 1406

WMO Genel Sekreteri Sayın Dr. Michel Jarraud’un Beyanatı’nın Önsöz ve Giriş Kısmı

ÖNSÖZ

Birleşmiş Milletler’in Hava, iklim ve su konularındaki yetkili organı olması sebebiyle, Dünya Meteoroloji Örgütü'nün (WMO) sorumlulukları, kuraklık, dolu, sis, bulut ve yağışla ilgili şiddetli hava koşullarının zararlı etkilerini azaltmayı içermektedir.

13. Dünya Meteoroloji Kongresi'nde (Cenevre, 1999) Hava Modifikasyonu çalışmalarının yeni boyutları ve su kaynakları yönetimine olası katkıları vurgulanmış ve Hava Modifikasyonu tekniklerinin dünya su kaynaklarının yönetimine katkı sağlayacak şekilde kullanılabilmesie için daha fazla anlaşılması ve geliştirilmesi gerektiğine dikkat çekilmiştir. Kongre, bu görüşünü, dünya nüfusunun üçte ikisinin 2025 yılına kadar su sıkıntısı yaşayacağı gerçeğiyle desteklemiştir.

15. Dünya Meteoroloji Kongresi'nde (Cenevre, 2007) hava modifikasyonu çalışmalarının bilimsel olarak geçerli bir şekilde değerlendirilmesi ve bulut modifikasyonun bulut/yağış gelişimindeki etkilerinin daha iyi anlaşılması amacıyla, operasyonel hava modifikasyonu çalışmalarının araştırma ve modelleme çalışmaları ile desteklenmesi önerilmiştir. Kongre ayrıca, WMO üyesi ülkeleri hava modifikasyon çalışmaları yapılırken ekonomik, sosyal, ekolojik ve yasal konuları da göz önünde bulundurmaları yönünde teşvik etmektedir.

Pek çok atmosferik süreç, iklim değişikliği, hava tahmini ve hava modifikasyonunun farklı açılımlarından beslenen gelişmiş bir anlayışa ihtiyaç duymaktadır. İyi planlanmış hava modifikasyonu deneyleri ile araştırma ve alan denemeleri, daha önemi konuların belirlenmesini sağlayabilir ve sürdürülebilir kalkınmaya katkıda bulunabilir.

WMO, hava modifikasyonuyla ilgili atmosferik araştırmaları, bilimsel temelini güçlendirmeye ve böylelikle operasyonel etkinliklerini gerçekleştirmeye yardımcı olmak amacıyla desteklemektedir. WMO, yaklaşık olarak her dört yılda bir, Hava Modifikasyonu konulu bilimsel bir konferansı düzenlemektedir. Böylelikle, atmosfer fiziği ve bulut kimyası alanında çalışan uluslararası uzmanlar ile hava modifikasyonu araştırma ve uygulama topluluklarını bir araya getirmekte ve elde ettikleri son bilimsel bulguları ve görüşleri paylaşmalarına imkan sağlamaktadır. Gerçekleştirilmekte olan konferans otuz dört yıl önce Taşkent'te (Özbekistan, 1973) başlayan serinin dokuzuncusudur. Taşkent'teki konferansın ardından, Boulder (ABD, 1985), Clermont-Ferrand (Fransa, 1980), Honolulu (ABD, 1985), Beijing (Çin, 1989), Paestum (İtalya, 1994), Chiang Mai (Tayland, 1998) ve Kazablanka'da (Fas, 2003) başarılı konferanslar gerçekleştirilmiştir. Konferans yerlerindeki coğrafi dağılım konuya olan uluslararası ilginin genişliğini göstermektedir.

Konferans komitesine ulaşan yüzyirminin üzerinde bildiriden ötürü WMO’nun duyduğu memnuniyeti, tüm katılımcı bilim insanlarına iletiyor olmanın gururu ile doluyum. WMO Hava Modifikasyonu Araştırmaları Uzman Ekibi’nden oluşan Konferans Bilimsel Komitesi'ne ve başkanları Dr. Deon Terblanche'a, böyle etkin bir gündem hazırladıkları için takdirlerimi sunarım. Konferansta sunulacak olan bildirilerin önümüzdeki yıllar için yararlı bir referans olacağına inancım sonsuzdur. Ulusal Meteoroloji ve Hidroloji Teşkilatlarına, bilimsel ve akademik topluluklara ve bu konferansın başarılı geçmesine farklı şekillerle katkıda bulunan herkese de ayrıca teşekkür ederim.

Son olarak, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti'ne de Antalya'da gerçekleştirilen böylesine önemli bir konferansa ev sahipliği yaptığı için minnettarlığımı ifade etmek isterim.

GİRİŞ

WMO tarafından Kazablanka’da düzenlenen sonuncu Hava Modifikasyonu Konferansı’ndan bu yana geçen dört yıl gösterdi ki; hava modifikasyonu çalışmalarına olan ilgi artıyor.

1. Küresel İklim Değişikliği ve nüfus artışının doğal kaynaklar üzerindeki artan baskısı nedeniyle, hava modifikasyonuna ilgi artmaktadır. Bu konu, WMO Atmosfer Bilimleri Komisyonu’nun, 2006 Şubat’ında, Güney Afrika’nın Cape Town şehrinde gerçekleştirilen 14. oturumunda enine boyuna tartışıldı. Bu tartışmalar neticesinde, üye ülkelerin WMO’dan; hava modifikasyonunun bir seçenek olarak nasıl değerlendirilmesi gerektiği ve teknolojik durumu hakkında daha ayrıntılı rehberlik etmesini bekledikleri ortaya çıkmıştır. Atmosfer Bilimleri Komisyonu, Hava Modifikasyonu konusunda yeni bir Uzman Grubu oluşturarak WMO’nun bu alana verdiğini ilgi ve önemi göstermiştir.
2. Birleşik Arap Emirlikleri’nın sponsorluğunda verilen Hava Modifikasyonu ödülü de Atmosfer Bilimleri Komisyonu’nun 14. Oturumunda yer aldı. Bu ödül, hava modifikasyonu alanına ilgiyi arttırırken medyada daha fazla yer almasını da sağladı;
3. Bir önceki Çalışma Grubu, Uzman Ekibi ile birlikte, WMO’nun Hava Modifikasyonu beyanatını, Hava Modifikasyonu Kılavuzunu, AREP gözetiminde yeniledi ve bu belgeler son haline getirildi;
4. Uzman Ekibi üyeleri, devam etmekte olan hava modifikasyonu projelerinin değerlendirildiği ve yenilerinin planlandığı pek çok bölgesel çalıştaya aktif olarak katılmaktalar. WMO, Modern gözlem, modelleme ve analiz tekniklerinin, projelerin planlanmasında ve tasarımında entegre parçaları oluşturduğu, dünya çapında pek çok yeni girişimi izlemek ve kaydetmekten memnuniyet duymaktadır.
5. Bulut Yoğunlaşma Çekirdeği (CCN) ile tohumlama hava modifikasyonuna yönelen ilginin merkezinde yer almayı sürdürmektedir. Sadece ılıman bulutlara uygulanmakla kalmayan yöntem, 0°C’nin altındaki dolu fırtınası içeren bulutlara da uygulanmaktadır;
6. TITAN yazılımı, gökgürültülü fırtına tesbitinde kullanımı, izlemede, analizde, nowcastingde, yağmur arttırma deneylerinde, araştırma için, bir yeni ve heyecan verici araçtır. TITAN radar görüntüsünün değerlendirilmesi kullanımında yeterince dikkatle yapılmalıdır, fakat sistem çok parametreli radarlardan veri alabilmesi için güncelleştiriliyor, ki bu radar yansıtıcılığı ile diğer değişkenler arasındaki belirsiz ampirik ilişkileri azaltabilir. [radar yansıtıcılığı faktörünü yağmur oranına bağlayan Marshall-Palmer ilişkisini bilmeyerek, hesaplanan yağış artışının işaretinde bile önemli hatalar verebileceğini aklınızda tutunuz];
7. Artan bilgisayar gücü sayesinde sayısal bulut ve mesoscale modeller de geliştirildi;
8. Yer tabanlı alet ve ekipmanların, uçak ve uydu platformlarının teknik yetenekleri, bulut mikrofiziği ve yağış süreçlerinin içyüzünü görmeyi sağlayan daha güçlü gözlem sistemlerinin oluşturulmasına ciddi katkıda bulunmuşlardır.
9. Tohumlama malzemeleri ve taşıma sistemleri daha da iyileştirildi.

Bir çok atmosferik süreç, İklim Değişikliği, hava tahmini ve hava modifikasyonu alanlarında gelişmiş bir anlayışa ihtiyaç duyması açısından benzerlik göstermektedir. Doğrusu, İyi planlanmış hava modifikasyonu deneyleri ile araştırma ve alan denemeleri, daha önemli konuların belirlenmesini sağlayabilir ve insanlığın sürdürülebilir kalkınmasına katkıda bulunabilir. Bu yüzden, alanımızda uygulanan bilimsel teknik ve yaklaşımların seslendirilmesini sağlamak sorumluluğundayız. Bu konferansın dördüncü gününde organize edilen Forum, tam olarak bunu gerçekleştirmek için bir fırsat olacaktır.

Bu Konferansın Bilimsel Program Komitesi, Güney Afrika’dan Deon Terblanhe (Başkan); A.B.D’den Gabor Vali; A.B.D’den Bernie Silverman; Fransa’dan Jean-Pierre Chalon; Çin’den Chen Yue, WMO Sekretarya’nın yardımıyla, özetleri incelemiş ve değerlendirmişlerdir. 37 ülkeden 160’dan fazla katılımcı konferansa iştirak etti, 100 faaliyet makalesi, sözlü ve poster oturumlarında sunuldu. Yerel organize komitesinin sıkı çalışması ve Türk Devlet Meteoroloji İşleri’nin desteği, konferansın başarısı için çok önemli rol oynamıştır. Hepsi, bizim teşekkürlerimizi hak ediyorlar. Şimdi, canlandırıcı bir çevrede konferansı başarılı yapmak, yazarlara kalmıştır.